4 Haziran 2026 – Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, Batı Balkanlar’daki altı aday ülke için üyelik sürecinin hızlandırılmasına yönelik kararlılıklarını ifade etti. Cuma günü Karadağ’da gerçekleştirilecek zirve öncesinde basın toplantısı düzenleyen Costa, Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da yaptığı açıklamada, mevcut yavaş ilerlemenin hayal kırıklığına yol açmasına izin verilemeyeceğini vurguladı. “Eğer aranızda güveni artırmak istiyorsanız, hayal kırıklıkları yaratmaktan kaçınmalısınız” diyen Costa, bunun sürecin hızlanması için bir çözüm olmadığını, ancak “birlikte nasıl daha hızlı sonuç alabileceğimizin tartışılması gerektiğini” belirtti.
Yıllardır AB’ye katılım sürecinde bulunan Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Kosova, Sırbistan ve Karadağ, gerekli kriterleri henüz karşılayamadıkları için tam üyelik hedeflerine ulaşamamış durumdalar. Brüksel, son dönemde Rusya ve Çin’in bölgedeki artan etkisine karşı, bu ülkelerde reformları teşvik etme çabalarını artırdı. Batı Balkan ülkeleriyle birlikte Ukrayna ve Moldova da AB’ye katılmak isteğini dile getiriyor. Türkiye’nin AB adaylık süreci ise geçtiğimiz yıl askıya alınmıştı.
Cuma günü Karadağ’ın Tivat şehrinde düzenlenecek zirveye AB üyesi ülkelerle aday ülkelerin liderleri katılacak. Adaylık sürecinde ülkeler arasında ilerleme açısından farklılıklar mevcut. Yetkililere göre, Karadağ ve Arnavutluk, diğer dört ülkeye nazaran tam üyeliğe daha yakın konumdalar. Aday ülkelerin, adalet standartlarından tarım ve balıkçılık kurallarına kadar toplam 35 fasılda yasalarını AB ile uyumlu hale getirmeleri gerekmekte. Her bir faslın açılması ve kapatılması için tüm 27 AB üyesinin onayı gerekiyor. AB ayrıca, Sırbistan ve Kosova’nın üyelik süreçlerinin ilerleyebilmesi için iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi gerektiğini belirtiyor. Kosova, 1999 yılında NATO’nun müdahalesiyle, Sırp hükümet güçleri ile Arnavut ayrılıkçılar arasında yaşanan çatışmanın ardından Sırbistan’dan ayrılmıştı; Belgrad, Kosova’nın 2008’de ilan ettiği bağımsızlığı tanımıyor.
Antonio Costa, “Yarın Avrupalı liderler, Batı Balkan liderleriyle daha hızlı ve etkili ilerlemek için metodolojimizi nasıl geliştirebileceğimizi tartışacak” şeklinde konuşarak, “Genişleme bir ütopya değil; önümüzdeki yıllarda gerçekleştirilmesi muhtemel bir hedef. Bu amaca ulaşmak için daha sıkı ve hızlı çalışmamız gerekiyor” dedi. Costa, Karadağ’a gitmeden önce altı aday ülkeyi ziyaret etti ve Belgrad’da Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’e, tam üyelik sürecinin ilerlemesi için demokratik reformları güçlendirmesi ve dış politikasını AB ile uyumlu hale getirmesi gerektiğini ifade etti. Costa, Sırbistan’ın adalet sistemi dahil demokratik gerilemesini durdurmaması halinde 1,5 milyar euro tutarındaki AB fonlarına erişimini kaybedebileceği konusunda da uyarıda bulundu.
Costa, “Sırbistan ile daha fazlasını yapmak istiyoruz ve buna hazırız. Ancak ilerlemenin hızı, Sırbistan’ın kendi kararlılığına bağlı” şeklinde açık bir mesaj verdi. Sırbistan, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’ya yaptırım uygulamayan tek Avrupa ülkesi olarak dikkat çekiyor. Vucic, Moskova ile yakın ilişkilerini sürdürürken, yakın zamanda Çin’e de bir ziyaret gerçekleştirdi. Vucic’in yönetim anlayışı giderek daha otoriter bir yönelim gösteriyor.
